لە شەنگال 90 گۆڕی بەکۆمەڵ: تەرمی زیاتر لە 500 کوردی ئێزیدی هێشتا لە مۆرگدایە
دەزگای شەهیدانی عێراق ڕایگەیاند کە لە شەنگال لە 90 گۆڕی بەکۆمەڵی داعش، 85یان بەڵگەنامەکراون، بەڵام تەنها تەرمی 300 کوردی ئێزیدی دراوەتەوە بە خێزانەکانیان. دەزگاکە وتی لەوانەیە لە ناوچەکەدا گۆڕی تری هەبن کە هێشتا نەدۆزراونەتەوە.
Rastinewsسەرۆکی دەزگای شەهیدانی عێراق، عەبدولئیلاه نائیلی، لەبارەی گۆڕە بەکۆمەڵەکانی ماوەتەوە لە کوشتاری داعش لە ساڵی 2014 دژی کوردانی ئێزیدی لە شەنگال، بۆ ڕۆژنامەی عێراقی السباح ڕایگەیاند. نائیلی وتی تا ئێستا 90 گۆڕی بەکۆمەڵ لە ناوچەکەدا دۆزراوەتەوە.
بە گوتەی نائیلی، پرۆسەی لێکۆڵینەوە و بەڵگەنامەکردن لە 85 گۆڕدا تەواو بووە و نزیکەی 700 تەرم لە گۆڕەکان دەرهێنراون. تەرمەکان بۆ شیکاری دادوەری نێردراون.
تەنها 300 خێزان توانیویانە تەرمی خۆشەویستانیان بنێژن
نائیلی وتی دوای کارەکانی ناسینەوەی دادوەری، تەرمی 300 کوردی ئێزیدی دراوەتەوە بە خێزانەکانیان. کارەکان لە پێنج گۆڕی بەکۆمەڵی ماوە هێشتا بەردەوامن.
نائیلی ئاماژەی بەوەدا کە لەوانەیە لە شەنگال گۆڕی بەکۆمەڵی تری هەبن کە هێشتا نەدۆزراونەتەوە یان نەکراونەتەوە. لەبەر ئەوە وتی دۆسیەکە هێشتا داخرا نییە.
دادوەری کەمتێچووی کردووە
خاوی کارەکانی ناسینەوە بووەتە هۆی ناڕازیبوونی نوێنەرانی ئێزیدی. سەرۆکی هاوپەیمانی دۆزی ئێزیدییان و ئەندامی پەرلەمانی عێراق، مورادی ئیسماعیل، لە 1ی ئۆکتۆبر لە ئاهەنگی ناشتنی 25 کوردی ئێزیدی لە شەنگال، ڕەخنەی لە دەزگاکانی دادوەری گرت.
ئیسماعیل وتبووی: «مافی خێزانەکان بۆ ناشتنی خۆشەویستانیان، لە بنەڕەتیترین مافی مرۆییەتییە. بەڵام دادوەری لەم پرۆسەیەدا کەمتێچووی کردووە. تەرمی زیاتر لە 500 شەهیدی کوشتاری ئێزیدییان هێشتا لە مۆرگەکانی دادوەری چاوەڕوانن.»
ئەو 25 کەسەی ئەو ڕۆژە نێژران، نۆیەم گروپ بوون کە دوای تەواوبوونی ناسینەوە درانەوە بە خێزانەکانیان.
فەرمانی 73
داعش دوای داگیرکردنی موسل، لە 3ی ئاگۆستی 2014 هێرشی کردە سەر شەنگال. لەو هێرشانەدا سەدان کوردی ئێزیدی لە کوشتاری بەکۆمەڵدا گیانی خۆیان لەدەستدا، زیاتر لە 6000 کەس کە زۆربەیان ژن و منداڵ بوون ڕفێنران.
ژنان و کچان لەلایەن داعشەوە کۆیلە کرانەوە، کوڕانی منداڵ بەزۆر خرانە ناو چەکدارییەوە. کوردانی ئێزیدی ئەم ژینۆسایدە بە ناوی فەرمانی 73 دەناسن.
بەپێی داتای نووسینگەی ڕزگارکردنی ئێزیدییانی ڕفێنراو، 1500 کوردی ئێزیدی بە تەقەکردن کوژراون. نزیکەی 2500 کەسی تری ڕفێنراو هێشتا هەواڵیان نییە.
ڕزگارکردن و ناسین
شەنگال لە 13ی نۆڤەمبەری 2015 بە هاریکاری ئاسمانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی، بە هێرشی هاوبەش لە داعش ڕزگار کرا. حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵی 2019، 3ی ئاگۆستی بە «ڕۆژی ژینۆسایدی ئێزیدییان» ناساند.
یەکێتی ئەوروپا، ئەنجوومەنی ئەوروپا و نەتەوە یەکگرتووان، هەروەها وڵاتانی وەک ئەمریکا، ئەلمانیا، بەریتانیا، فەرەنسا، کەنەدا، ئوسترالیا، سکۆتلەند، ئیرلەند، ئەرمینستان، پورتوگال، هۆلەندا، بەلجیکا و لوکسمبۆرگ، بە فەرمی فەرمانی دژی ئێزیدییان وەک ژینۆساید ناساند.