YNK ve KDP'nin onayıyla Kerkük valiliği yeniden Türkmen Cephesi'ne geçti

Rastinews — Kerkük İl Meclisi cumartesi günü olağanüstü oturumla toplandı. Meclis önce Muhammed Seman Ağa'nın istifasını kabul etti, ardından yeni vali için adayları belirledi.

Oturuma 16 üyeden 15'i katıldı. Kahtan Vendavi 14 oy aldı. Karşı oy ya da çekimser oy kullanan üyenin kim olduğu açıklanmadı.

YNK ve KDP anlaşmanın içinde

İki Kürt partisi de seçimden önce uzlaşmayı doğruladı. YNK'li meclis üyesi Perwin Fetih cuma günü, "Türkmen Cephesi'nden Kahtan Vendavi'nin vali olarak atanması konusunda anlaşmaya varıldı" dedi. KDP'li üye Hasan Mecid Ali de anlaşmayı doğruladı. Oylamanın sonucunu da yine Hasan Mecid Ali açıkladı.

2024'te tablo farklıydı. O dönem KDP ve Türkmen Cephesi, Bağdat'taki Reşid Oteli toplantısını boykot etmişti. İki parti de o toplantıda yapılan seçimi hukuka aykırı bulmuştu.

Mecliste YNK'nin beş, KDP'nin iki sandalyesi bulunuyor. Araplar altı, Türkmenler iki sandalyeye sahip. Hristiyanlar ise bir kontenjan sandalyesiyle temsil ediliyor.

Koltuk ocakta Araplara geçecek

Kerkük valiliği, YNK'nin 2024'te iki Arap partisiyle imzaladığı dönüşümlü anlaşmaya göre paylaşılıyor. Türkmen Cephesi bu düzenlemeye sonradan katıldı. Arap partiler kendi paylarından sekiz ayı Türkmenlere bıraktı.

Anlaşma son yılı Arap tarafına veriyor. Valiliğin ocak ayında Araplara geçmesi bekleniyor. Takvim değişmezse Vendavi'nin görev süresi iki ay civarında kalacak.

Arap blokunda aday hazırlığı şimdiden başladı. İl Meclisi Başkanı İbrahim Hafız, müzakere masasında üç aday olduğunu söyledi. En güçlü ismin Takaddum Partisi milletvekili Muheymin Hamdani olduğunu da ekledi.

Seman Ağa iki görevi birden sürdürmüştü

Seman Ağa ekim ayında Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin kabinesine Azınlıklardan Sorumlu Devlet Bakanı olarak girdi. Irak yasaları bir kamu görevlisinin aynı anda iki devlet görevi yürütmesine izin vermiyor.

Seman Ağa yine de valilikten ayrılmadı. Ekim sonunda yaptığı açıklamada, meclis Türkmen bir halef seçmedikçe istifa etmeyeceğini söyledi. Türkmen partiler ortak aday konusunda anlaşamayınca seçim gecikti.

Irak Başbakanlığı geçen hafta bir açıklama yaptı. Açıklamaya göre Zeydi, Kerkük'teki yönetim boşluğunun bileşenler arasındaki anlaşmalar çerçevesinde bir an önce giderilmesi talimatını verdi.

Toprak iadesi yasasında Kürtlerle aynı safta

Vendavi seçimin ardından valilik binasında bir basın toplantısı düzenledi. Kerkük'ün tüm bileşenlerine hizmet edeceğini söyledi.

Yeni vali, Kürtlerle ortak tutum aldığı bir dosyayla da tanınıyor. Irak Federal Yüksek Mahkemesi Şubat 2025'te toprak iadesi yasasını askıya almıştı. Bu yasa, Baas döneminde el konulan toprakların Kürt ve Türkmen sahiplerine geri verilmesini öngörüyordu. Vendavi o dönem Rûdaw'a konuşmuş ve kararın Kerkük'teki bölünmeleri derinleştireceğini söylemişti.

Kerkük'te valilik 2017'den beri tartışmalı

Kerkük valiliği 2005-2017 arasında YNK'nin elindeydi. Kürdistan Bölgesi'ndeki bağımsızlık referandumunun ardından Irak ordusu ve Haşdi Şabi, 16 Ekim 2017'de kente girmişti. Kürt vali Necmeddin Kerim görevden alınmış, yerine Rakan Cuburi atanmıştı.

Kürtler, Aralık 2023 yerel seçimlerinden birinci parti olarak çıkmıştı. YNK'li Rebwar Taha, Ağustos 2024'te Reşid Oteli'ndeki toplantıda vali seçilmişti. Taha 16 Nisan 2026'da istifa etmiş, aynı oturumda Seman Ağa vali seçilmişti. Taha ise vali yardımcılığına getirilmişti.

KDP lideri Mesud Barzani o dönem Reşid Oteli'ndeki anlaşmaları "şüpheli" bulmuştu. Barzani, bu anlaşmaların seçmen iradesini hiçe saydığını söylemişti.

Rûdaw ve Şafak News'in haberlerine göre, meclisteki Kürt üyeler bu kez oylamaya katıldı ve uzlaşmanın tarafı oldu.