۸۹ سال پس از اعدام سید ریزا: درخواست ابطال حکم دادگاه

Rastinews — جیهان سویلمز، وکیل، برای «نقض به نفع قانون» احکام صادره علیه سید ریزا و شش تن از بزرگان درسیم که همراه او بودند، اقدام کرده است. دادخواست سویلمز در ۱۱ نوامبر از طریق دادستانی کل تونجلی به مدیریت کل امور جزایی وزارت دادگستری ارسال شد.

سویلمز در توضیحی ویدیویی درباره این درخواست گفت این اقدام احکام دادگاهی را که در سال ۱۹۳۷ بر مبنای «قانون تونجلی» صادر شده‌اند، شامل می‌شود. او تأکید کرد که احکام اعدام با قانون اساسی ۱۹۲۴، قانون مجازات آن دوران و قانون آیین دادرسی کیفری در تضاد بوده است.

احکام همان شب اجرا شد

محاکمه سید ریزا در ۱۲ اکتبر ۱۹۳۷ در الازیگ آغاز شده بود. به گفته سویلمز، دادگاه حکم خود را در ۱۴ نوامبر اعلام کرد و حکم اعدام در شب ۱۴ به ۱۵ نوامبر اجرا شد.

سویلمز گفت در قوانین آن دوران حق تجدیدنظر وجود داشته، اما این حق به متهمان داده نشد. او افزود که درخواست او تنها احکام اعدام را شامل نمی‌شود، بلکه سایر محکومیت‌های همان پرونده را نیز در بر می‌گیرد.

پیکرها هنوز به خانواده‌ها بازگردانده نشده‌اند

به گفته سویلمز، «قانون تونجلی» با قانون اساسی زمان تصویب خود در تضاد بوده است. او معتقد است نقض حقوق تنها به محاکمه و اعدام محدود نماند؛ عدم بازگرداندن پیکرها به خانواده‌ها و پایمال شدن حق میراث معنوی و آزادی عقیده خانواده‌ها نیز در دادخواست او گنجانده شده است.

در این دادخواست به دو رأی دادگاه اروپایی حقوق بشر علیه ترکیه در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۹ به‌عنوان رویه قضایی استناد شده است. سویلمز گفت بر اساس این آرا، در نقض‌های حقوقی شدید و مستمر نمی‌توان به مرور زمان استناد کرد.

توپ در زمین وزارت دادگستری و دیوان عالی

تنها وزارت دادگستری می‌تواند درخواست «نقض به نفع قانون» را مطرح کند. اگر وزارت این درخواست را بپذیرد و آن را به دادستانی کل دیوان عالی ترکیه ارجاع دهد، راه برای لغو احکام علیه سید ریزا و همراهانش باز خواهد شد.

به گزارش روداو، سویلمز گفت در صورت لغو حکم، اتهامات وارده به سید ریزا و افرادی که همراه او محاکمه شدند نیز از میان خواهد رفت. او این درخواست را نخستین گام برای رویارویی قضایی با رویدادهای سال ۱۹۳۷ دانست و گفت روند پرونده را پی‌گیری خواهند کرد.

سید ریزا در جریان عملیات نظامی ترکیه در درسیم برای مذاکره به ارزنجان دعوت شده و در ۵ سپتامبر ۱۹۳۷ در راه بازداشت شده بود. او به همراه پسرش رسیک حسین و سایر بزرگان درسیم در ۱۵ نوامبر ۱۹۳۷ در میدان «بوغدای» در الازیگ به دار آویخته شد.

دعاوی خانواده‌ها برای یافتن محل دفن اعضای خود سال‌هاست ادامه دارد. این دعاوی در دادگاه‌های اداری و دادگاه قانون اساسی رد شده و سویلمز پرونده را به دادگاه اروپایی حقوق بشر برده است.