آلودگی دریاچه وان در دستور کار کاپ۳۱
دریاچه وان که سال‌ها فاضلاب تصفیه‌نشده به آن سرازیر شده و خط ساحلی‌اش پس‌رفته، در کنفرانس تغییرات آب‌وهوایی سازمان ملل (کاپ۳۱) که در آنتالیا برگزار می‌شود، بررسی خواهد شد. پژوهشی درباره آلودگی میکروپلاستیک و کاهش اکسیژن در این دریاچه ۱۶ نوامبر ارائه می‌شود.
Rastinewsآلودگی دریاچه وان به دستور کار کنفرانس تغییرات آب‌وهوایی سازمان ملل (کاپ۳۱) راه یافته است که از ۹ تا ۲۰ نوامبر در آنتالیا برگزار می‌شود. پژوهشی که در دانشگاه وان یوزونجو ییل انجام شده و پراکندگی میکروپلاستیک و دینامیک اکسیژن در دریاچه را بررسی می‌کند، در نشست ۱۶ نوامبر ارائه خواهد شد.
این پژوهش بر پایه اندازه‌گیری‌های ماهانه در لایه‌های مختلف آب، از سطح تا عمق دریاچه، انجام شده است. اکسیژن محلول، دما، نمک‌های غذایی و تراکم میکروپلاستیک در ایستگاه‌های یکسان رصد می‌شوند.
دریاچه‌ای بدون مسیر خروج
دریاچه وان با مساحتی حدود ۳ هزار و ۶۰۰ کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین دریاچه سودایی جهان است. بیشتر رودخانه‌هایی که این دریاچه را تغذیه می‌کنند از مناطق مسکونی عبور می‌کنند، اما هیچ رودخانه‌ای از آن خارج نمی‌شود. به همین دلیل هر آلاینده‌ای که به دریاچه می‌رسد، همان‌جا باقی می‌ماند.
منبع اصلی آلودگی، فاضلاب خانگی بوده که سال‌ها بدون تصفیه به دریاچه راه یافته است. بر اساس آمار وزارت محیط‌زیست، شهرسازی و تغییرات آب‌وهوایی ترکیه، در سال ۲۰۲۰ تنها ۳۸٫۴ درصد فاضلاب وان تصفیه می‌شد. این وزارت اعلام کرده که این نسبت تا پایان سال ۲۰۲۵ در سطح حوضه به ۹۹٫۸ درصد رسیده است. سال گذشته، ادامه ورود فاضلاب تصفیه‌نشده از شهرستان‌های کنار دریاچه با یک پرسش پارلمانی به مجلس ترکیه (TBMM) کشیده شده بود.
لجن انباشته‌شده در ساحل نیز معضلی جداست. بر اساس آماری که شهرداری کلان‌شهر وان در پایان اکتبر منتشر کرد، تا کنون ۲ میلیون و ۳۸۵ هزار متر مکعب لجن از بستر دریاچه برداشته شده و هدف، پاک‌سازی ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار متر مکعب دیگر است.
پلاستیک به معده ماهی رسید
اندازه‌گیری‌های دانشگاه وان یوزونجو ییل در خلیج وان نشان داد که در آب‌های سطحی میکروپلاستیک وجود دارد. در نمونه‌های رسوب برداشته‌شده از بستر دریاچه نیز ذرات پلاستیک شناسایی شد.
میکروپلاستیک همچنین در معده ماهی «اینجی کفالی» -تنها ماهی‌ای که می‌تواند در آب نمکی و سودایی این دریاچه زندگی کند- یافت شده است. این ماهی از پلانکتون تغذیه می‌کند و ذرات سبک پلاستیک نیز در همان لایه سطحی پلانکتون پراکنده می‌شوند.
عقب‌نشینی آب و کاهش اکسیژن
در سال‌های اخیر، عقب‌نشینی محسوس آب در خط ساحلی دریاچه مشاهده شده است. پژوهشگران می‌گویند افزایش دمای هوا همراه با آلودگی باعث شده لایه‌های آب با یکدیگر مخلوط نشوند و همین موضوع به کاهش اکسیژن در آب‌های عمیق منجر می‌شود. این روند خطر یوتریفیکاسیون -افزایش بار مواد غذایی و بر هم خوردن تعادل اکولوژیک دریاچه- را بالا می‌برد.
با وجود ادامه عملیات پاک‌سازی در ساحل دریاچه، هیچ سیستم پایشی وجود ندارد که تأثیر این اقدامات بر سلامت دریاچه را به‌طور منظم اندازه‌گیری کند.