ترکیه: رد معادل‌سازی رساله دکترا به محاکمه به اتهام «توهین به ملت ترک» رسید

Rastinews — علیه گولستان یارکین، جامعه‌شناس ساکن آمریکا که رساله دکترای او درباره نژادپرستی نسبت به کردها بود و درخواست معادل‌سازی دیپلم او در ترکیه رد شده بود، به دنبال شکایت شورای بین‌دانشگاهی (ÜAK) بر اساس ماده ۳۰۱ قانون مجازات ترکیه پرونده‌ای تشکیل شد.

ادعای «تبلیغ سازمان تروریستی»

ÜAK در سال ۲۰۲۰ درخواست معادل‌سازی که در سال ۲۰۱۸ ارائه شده بود را رد کرد و مدعی شد رساله‌ای که به نژادپرستی علیه کردها در میان کارگران زیتین‌بورنو می‌پردازد، فعالیت‌های حزب کارگران کردستان (PKK) را مشروعیت می‌بخشد و «تبلیغ سازمان تروریستی» محسوب می‌شود. این شورا همچنین اعلام کرد برخی عبارت‌های رساله می‌تواند جرم «توهین به ملت ترک» موضوع ماده ۳۰۱ قانون مجازات را تشکیل دهد. به گفته این نهاد، عبارت «دولت حزب عدالت و توسعه» در رساله نیز می‌تواند همین جرم را تشکیل دهد.

شکایت ÜAK به دادستانی

ÜAK که درخواست معادل‌سازی را رد کرده بود، در سال ۲۰۲۰ یارکین را نیز به دادستانی معرفی کرد. در تحقیقات، اتهام «تبلیغ سازمان تروریستی» به قرار منع تعقیب منجر شد، اما برای برخی عبارت‌های مرتبط با ماده ۳۰۱ از وزارت دادگستری اجازه خواسته شد. این وزارتخانه در ۱۵ آوریل ۲۰۲۶ اجازه تحقیق محدود صادر کرد؛ دادستانی در ۱۷ اوت پرونده را گشود و کیفرخواست در ۲۱ اوت پذیرفته شد.

«وظیفه ÜAK ارزیابی رساله نیست»

یارکین که هم‌اکنون به عنوان پژوهشگر مهمان در دانشگاه هامبورگ فعالیت می‌کند، گفت وظیفه ÜAK تشخیص اصالت دیپلم است، نه بررسی محتوای رساله. او با بیان این‌که «دانشگاه آمریکایی رساله‌ام را شایسته مدرک دکترا دانست»، گفت این شورا از اختیارات خود عبور کرده است.

به گفته یارکین، پیش از او هیچ‌یک از رساله‌هایی که در آن‌ها واژه‌هایی مانند «کولونی»، «مستعمره»، «کردستان» یا «گریلا» به کار رفته بود زیر سؤال نرفته بودند و از سال ۲۰۲۰ به این سو، رساله‌هایی که این مفاهیم را برجسته می‌کنند هدف قرار گرفته‌اند. او با یادآوری این‌که محمد باکی دنیز، که مسیر مشابهی را طی کرده، پس از او به دادستانی معرفی شده، گفت گمان نمی‌کند این پرونده به تعداد محدودی از افراد محدود بماند.

رساله دکترای یارکین که در سال ۲۰۱۷ تهیه شده و به نژادپرستی علیه کردها در میان کارگران زیتین‌بورنو می‌پردازد، در سال ۲۰۱۸ موضوع درخواست معادل‌سازی نزد ÜAK بود.

رساله محمد باکی دنیز، از همان دانشگاه و همان بخش، با عنوان «ترکیه بین سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۸ توسط چه کسی اداره شده است؟»، نیز در سال ۲۰۲۱ به دلیل «داشتن انتقادهای تند» رد شد و پرونده‌ای که دنیز گشوده بود در دیوان عالی اداری ترکیه (دانیشتای) رسیدگی شد.

ÜAK در سال ۲۰۲۱ دنیز را نیز به دادستانی معرفی کرد؛ در گزارش دانشگاه مرمره ادعا شده بود این رساله می‌تواند جرم‌های «توهین به رئیس‌جمهور» و توهین به نهادهای دولتی را تشکیل دهد.

منبع: کیسا دالگا