گرانی در ایران تشدید شد: تورم به آستانه ۷۰ درصد رسید
Rastinewsبحران اقتصادی در ایران روز به روز عمیقتر میشود. تورم سالانه در آگوست به ۶۹.۹ درصد رسید و قیمت مواد غذایی در یک سال ۱۲۸ درصد افزایش یافت. کاهش ارزش ریال و بار جنگ بر اقتصاد، فشار بر اقشار کمدرآمد را بیشتر کرده و در تهران نیز نگرانی از بازگشت گرانی به خیابانها رو به افزایش است.
مشکلات اقتصادی که ایران مدتهاست با آن دست و پنجه نرم میکند، زیر تأثیر جنگ و تحریمها عمیقتر شده است.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران در آگوست، تورم سالانه به ۶۹.۹ درصد رسید. قیمتها نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۸۹ درصد افزایش یافت و تورم ماهانه ۳.۴ درصد ثبت شد.
تصویر واقعاً سنگین در نیازهای اساسی نمایان شد. قیمت مواد غذایی، آشامیدنی و دخانیات در یک سال حدود ۱۲۸ درصد افزایش یافت. افزایش قیمت روغن و چربیهای جامد نیز از ۲۵۸ درصد گذشت.
تورم بالا بیش از همه اقشار کمدرآمد را هدف قرار میدهد. بر اساس آمار، تورم سالانه در گروههای کمدرآمد تا ۷۸.۳ درصد نیز میرسد.
گرانی، افزایش حقوق را بیاثر کرد
در ابتدای سال، حداقل حقوق در ایران حدود ۶۰ درصد افزایش یافته بود. اما تورم بالا و کاهش ارزش ریال در برابر دلار، بخش بزرگی از این افزایش را در مدتی کوتاه از بین برد.
معادل دلاری حداقل حقوق که در پایان مارس حدود ۱۰۵ دلار بود، با کاهش ارزش ریال به حدود ۸۶ دلار رسید.
گزارشهای اخیر رسانههای ایران نیز تصویر مشابهی را نشان میدهند. شمار خانوادههایی که مصرف گوشت قرمز و مرغ را کاهش دادهاند رو به افزایش است. میوه و لبنیات نیز برای بسیاری از خانوادهها روزبهروز گرانتر میشود.
تجارت خارجی نیز کوچکتر شد
بُعد دیگر این بحران در حوزه تجارت خارجی نمایان میشود.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، اعلام کرد که تجارت خارجی این کشور زیر تأثیر تحریمها و محاصره دریایی آمریکا ۳۵ درصد کاهش یافته است.
کاهش درآمدهای نفتی، مشکلات تولید و بازسازی تأسیساتی که در جنگ آسیب دیدهاند نیز فشار مالی بر دولت را افزایش میدهد.
دولت ایران از یک سو تلاش میکند کسری بودجه را مهار کند و از سوی دیگر ناچار است حمایتهای خود از نیازهای اساسی مردم را ادامه دهد.
بنزین بار دیگر به موضوعی حساس تبدیل شده است
یکی از حساسترین موضوعات پیشروی دولت تهران، قیمت بنزین است.
در ایران مصرف روزانه بنزین از میزان تولید آن پیشی گرفته و همین موضوع دولت را به سمت تدابیر تازه سوق میدهد. اما دولت به دلیل واکنش اجتماعی احتمالی نسبت به افزایش قیمت بنزین، در این زمینه با احتیاط عمل میکند.
دلیل این احتیاط، تجربههای گذشته نزدیک است.
افزایش قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸ (نوامبر ۲۰۱۹) در سراسر ایران اعتراضاتی به راه انداخت که در مدتی کوتاه به تجمعات ضد دولتی تبدیل شد.
آیا بحران اقتصادی دوباره به خیابان کشیده میشود؟
نگرانی اصلی تهران نیز از همینجا آغاز میشود.
در اظهارات اخیر مقامات ایرانی، احتمال تبدیلشدن گرانی، بیکاری و قیمت سوخت به واکنش اجتماعی بیش از پیش مطرح میشود.
احمدرضا رادان، فرمانده نیروی انتظامی ایران، نیز مشکلات معیشتی، اقتصاد، بیکاری و قیمت بنزین را از جمله عواملی برشمرد که میتواند نارضایتی اجتماعی را برانگیزد.
حافظه دولت ایران در این زمینه هنوز تازه است.
در دسامبر ۲۰۲۵ اعتراضات بازاریان تهران به کاهش سریع ارزش ریال و گرانی، در مدتی کوتاه به شهرهای دیگر نیز سرایت کرد. تجمعاتی که با خواستههای اقتصادی آغاز شده بود، بعدها به اعتراضاتی با شعارهای سیاسی نیز تبدیل شد.
در ماههای سپریشده، شاخصهای اقتصادی بهبود نیافتهاند.
تورم به مرز ۷۰ درصد رسیده است. قیمت مواد غذایی در یک سال به بیش از دو برابر افزایش یافته است. ریال همچنان در حال کاهش ارزش است و در حالی که تجارت خارجی کوچکتر میشود، قیمت بنزین بار دیگر موضوع بحث است.
به همین دلیل، در تهران دیگر تنها ارقام تورم دنبال نمیشود، بلکه این پرسش نیز از نزدیک زیر نظر است که آیا گرانی بار دیگر به خیابانها کشیده خواهد شد یا نه.