İÇERİĞE ATLA
ORTADOĞU5 DK OKUMA

Curf Sahr'da beş yıllık petrol hırsızlığı: Günde 20 bin varil, Zeydi'den Ketaib Hizbullah'a cuma ültimatomu

10:54

Babil'in kuzeyindeki Curf Sahr'da ana petrol boru hattının 2021'den bu yana delinerek günde yaklaşık 20 bin varil petrol kaçırıldığı ortaya çıktı. Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi dokuz üst düzey yetkiliyi görevden aldı ve Ketaib Hizbullah'a bölgeyi devretmesi için cumaya kadar süre verdi.

PAYLAŞ
Curf Sahr'da beş yıllık petrol hırsızlığı: Günde 20 bin varil, Zeydi'den Ketaib Hizbullah'a cuma ültimatomu

RastinewsBabil ilinin kuzeyindeki Curf Sahr'da 2021'den bu yana ana boru hattının delinerek günde yaklaşık 20 bin varil petrolün kaçırıldığına ilişkin bulgular, Bağdat'ta siyasi ve güvenlik krizine yol açtı.

Başbakan Ali Falih Zeydi dokuz üst düzey yetkiliyi görevden aldı ve Ketaib Hizbullah'a bölgeyi devretmesi için cuma gününe kadar süre tanıdı. Suçlamaları reddeden Ketaib Hizbullah ise hükümeti dış baskılara boyun eğmekle suçladı.

Parlamento kaynakları ve istihbarat raporlarına göre kaçakçılık, hükümet ile silahlı gruplar arasında gerilime yol açtı. İktidardaki Koordinasyon Çerçevesi içinde de görüş ayrılıkları çıktı.

Meclis harekete geçti: Nihai rapor çarşamba sunulacak

Curf Sahr'da petrol sahası ya da kuyusu bulunmuyor. Ancak güneydeki petrolü Dora ve Beyci rafinerilerine taşıyan ana boru hattı bölgeden geçiyor.

Irak Parlamentosu Petrol ve Gaz Komisyonu Üyesi Binas Ali Doski, Rûdaw'a yaptığı açıklamada istihbarat raporlarının boru hattının 2021'den beri delindiğini ortaya koyduğunu söyledi. Doski, "Curf Sahr bölgesinde hiç petrol kuyusu yok. Ancak güneyden Dora ve Beyci rafinerilerine petrol taşıyan boru hattı delinmiş durumda ve Ketaib Hizbullah da bu bölgede bulunuyor" dedi.

Irak Parlamentosu Başkanı Heybet Halbusi, dosyayı incelemek üzere 11 Kasım'da 198 sayılı kararla geçici bir komisyon kurdu. Komisyonun başında Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı bulunuyor, komisyon yedi daimi komisyon başkanından oluşuyor.

Komisyon üyesi ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Grubu ile Petrol, Gaz ve Doğal Kaynaklar Komisyonu Başkanı Harem Kemal Ağa, pazar günü Petrol Bakanı Basım Muhammed Hudayr ve bakanlık yetkilileriyle görüştüklerini Rûdaw'a anlattı.

Ağa, petrol kaçakçılığına ilişkin istihbarat raporlarının iki yeri işaret ettiğini söyledi, Curf Sahr ve Kürdistan Bölgesi. Nihai rapor çarşamba günü tamamlanıp Meclis Başkanlığına sunulacak.

Zeydi'den cumaya kadar süre ve dokuz görevden alma

Rûdaw'ın edindiği bilgilere göre Zeydi, bölgenin Irak güvenlik güçlerine teslim edilmesi ve resmi birliklerin girebilmesi için Ketaib Hizbullah'a cuma gününe kadar süre tanıdı.

Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı Sözcüsü Sabah Numan'ın 14 Kasım'da duyurduğuna göre Zeydi, özel soruşturma komisyonunun raporu doğrulamasının ardından tüm şüphelileri yargıya sevk etti. Görevden alınan dokuz yetkili şunlar:

  • Babil İl Polis Komutanı

  • Kuzey Babil Polis Müdürü

  • İçişleri Bakanlığı Babil İstihbarat ve Terörle Mücadele Müdürü

  • Babil Ulusal Güvenlik Müdürü

  • Savunma Bakanlığı Babil İl İstihbarat ve Güvenlik Müdürü

  • Babil İstihbarat Teşkilatı Müdürü

  • Babil Haşdi Şabi Komutanı

  • İçişleri Bakanlığı Enerji Polisi 6. Tugay Komutanı

  • Petrol Bakanlığı Petrol Boru Hatları Şirketi Müdürü

Zeydi, 15 Kasım'daki güvenlik toplantısında komisyon üyelerine seslendi. "Bu göreve çıkışınızla Irak'ın gözünü aydınlattınız. Belirli bir isim altında Iraklıların rızkından çalınanları ortaya çıkardınız" diyen Zeydi, üyelere ödül ve teşekkür belgesi verileceğini açıkladı.

Yargının hükümeti yüzde yüz desteklediğini söyleyen Başbakan, "Kendisini gözetleyen bir göz olmadığını sanan kişi yanılıyor, hesabını yeniden gözden geçirsin" uyarısında bulundu.

Zaho'dan Basra'ya kadar kaçakçılık yapılan tek bir karış toprak kalmayacağını söyleyen Zeydi, güvenlik güçlerinin kapasitesine dair şüphelere de yanıt verdi. "Güçlerimiz aciz kalsaydı, halkımı sokağa çıkarır ve 'Gelin haklarınız için savaşın' derdim" dedi.

Ketaib Hizbullah: Boru hatlarına müdahale yok

Irak Ketaib Hizbullah'ı 15 Kasım'da yayımladığı açıklamayla suçlamalara sert tepki gösterdi.

Grup, silahların düzenlenmesine yönelik görüşmelere katıldığını ve Koordinasyon Çerçevesi ile hükümetle "Egemenlik Anlaşması" imzaladığını hatırlattı. Açıklamada, Başbakan Zeydi'nin sözünden döndüğü, ofisinin de BAE, Suudi Arabistan ve bazı yerel kanallar aracılığıyla uydurma raporlar yaydığı ileri sürüldü.

"Medine Nasr (Curf Sahr) ve direniş silahları dosyaları siyasi çekişmelerin dışında tutulmalıdır" denilen açıklamada, grubun BAE, Suudi Arabistan ve ABD baskılarına rağmen taviz vermeyeceği belirtildi.

Ketaib Hizbullah, teknik komisyonun boru hatlarına herhangi bir müdahale bulmadığını da öne sürdü. Gruba göre görüntülerdeki tesisler, askeri araçlar ve jeneratörler için kullanılan basit yakıt depoları ve bir kalite iyileştirme tesisi. Grup bu tesislerin boru hattından 5 kilometreden daha uzakta olduğunu söylüyor.

Koordinasyon Çerçevesi toplanamıyor

Dosya, Şii siyasi ittifakını da sarstı. Binas Ali Doski, silahlı çatışma çıkmaması için çaba gösterildiğini ama Koordinasyon Çerçevesi içinde ciddi sorunlar yaşandığını söyledi. Doski'ye göre ittifak üç kez toplanmayı denedi, ancak anlaşmazlıklar yüzünden toplantı yapılamadı.

Rûdaw'a konuşan Babil İl Polisinden bir kaynak, Curf Sahr kapalı askeri bölge olduğu için Babil polisinin orada hiçbir yetkisi bulunmadığını ve içeride neler olduğunu bilmediklerini söyledi.

Asaib Ehlilhak'ın siyasi kanadı Sadıkun'dan Babil İl Meclisi Üyesi Haydar Menguşi, dosyanın il meclisine resmi olarak gelmediğini anlattı. Menguşi, bölgede Haşdi Şabi, ordu ve federal polisin bulunduğunu, durum istikrarlı görünse de "çatışma endişesi ve korkusu" yaşandığını söyledi.

Menguşi, Petrol Bakanlığının yıllarca neden sessiz kalıp konuyu şimdi gündeme getirdiğini de sorguladı. Ketaib Hizbullah'ın çekilmesinin federal bir karar olacağını söyledi.

Abudi: İran müdahalesi yok

Irak Hükümet Sözcüsü Haydar Abudi, 15 Kasım gecesi katıldığı bir televizyon programında hükümetin geri adım atmayacağını söyledi.

Perde arkasında İran'ın müdahalesi olduğu söylentilerini reddeden Abudi, "Gerek temas gerekse arabuluculuk düzeyinde hiçbir İran müdahalesi kaydedilmemiştir. Burası tamamen Irak toprağıdır ve orada bulunanlar da belirli koşullar altında oraya yerleşmiş Iraklılardır" dedi.

Abudi, soruşturma raporuna göre kaçakçılıktan birden fazla grubun değil, bölgeye hâkim tek bir silahlı grubun sorumlu tutulduğunu belirtti. Petrol Bakanlığı ve Şeffaflık Komisyonu, son beş yılın mali zararını tespit etmek için denetim başlattı.

Abudi ayrıca, Haşdi Şabi'den saygın bir ismin başkanlık ettiği teftiş komisyonunun bölgede bir tür provokasyonla karşılaştığını söyledi.

Abudi, resmi güçlerin bölgeye girmesi için yakın ama açıklanmayan bir tarih belirlendiğini, yerinden edilen Curf Sahr sakinlerinin evlerine döneceğini söyledi. Dönüşün Bağdat, Kerbela ve Babil'in güvenliğini tehdit edeceği iddialarına ise "2014'e kıyasla durum çok değişti, IŞİD'in hiçbir dayanağı kalmadı" yanıtını verdi.

19 sayfalık uydu raporu

Rûdaw'ın ulaştığı 19 sayfalık istihbarat raporu, 2021'den 2026 ortasına kadar kesintisiz sürdüğü belirtilen kaçakçılık ağının nasıl çalıştığını uydu görüntüleriyle ortaya koydu.

Rapora göre kaçakçılar Behbehani Kavşağı yakınlarında, Bağdat-Babil ana yoluna 1 ila 4 kilometre uzaklıkta boru hattını delip petrolü 36 bin litrelik tankerlere yükledi. Uydu görüntülerinde iki yükleme noktası tespit edildi. Boru hattına 962 metre uzaklıktaki büyük yer altı çukurunda tanker trafiği Ekim 2022'de zirve yaptı ve aynı anda 21 tanker görüntülendi.

Petrol, delme noktasına 7 kilometre uzaklıktaki bir depoya ve iki küçük gizli rafineriye taşındı. Birinci rafineri Ekim 2022'de faaliyete geçti. İkinci rafinerinin yanında Ocak 2025'te ve Temmuz 2026'da 14 büyük tanker görüntülendi.

Raporda ağın uydulardan gizlenmek için üç yöntem kullandığı belirtildi. Yer üstü tankları yerine derin yer altı çukurları kazıldı. Çukurlar, yükleme alanı ve çevredeki hurma ağaçları beyaz sac çatılarla örtüldü. Yüklemelerin büyük kısmı ise gece yapıldı. Rapora göre uydu fotoğraflarındaki tankerler yalnızca gündüz saatlerine ait, gece yapılan hırsızlık bunun birkaç katı.

İstihbarat haritalarına göre kaçak petrol Bağdat'a üç güzergâhtan taşındı. Birincisi Museyyeb Köprüsü üzerinden başkente uzanan Bağdat-Babil yolu. İkincisi, Amiriye Felluce'den resmi yakıt konvoylarına karışarak İntisar kontrol noktası üzerinden Bağdat'a giden yol. Üçüncüsü ise Habbaniye ve Felluce üzerinden uluslararası yol ya da eski Ebu Gureyb yoluyla başkente uzanan güzergâh.

Curf Sahr'ın geçmişi

Fırat Nehri'nin batı yakasında, Bağdat'ın yaklaşık 60 kilometre güneybatısındaki Curf Sahr, Babil, Anbar, Kerbela ve Bağdat illerini birbirine bağlayan stratejik bir kavşakta bulunuyor.

Kayalık kıyıları nedeniyle "Curf Sahr" diye anılan bölgenin adı, Ekim 2014'te IŞİD'den geri alınmasının ardından "Curf Nasr" olarak değiştirildi. Bölge son dönemde "Medine Nasr" adıyla anılıyor.

2014 öncesinde bölgede ağırlıklı olarak Cenabi aşiretinden Sünni Araplar yaşıyordu. Savaştan sonra göç etmek zorunda kalan yerli halkın geri dönmesine bugüne kadar izin verilmedi.

Bölge o tarihten bu yana Haşdi Şabi'ye bağlı silahlı grupların kontrolündeki kapalı bir askeri bölge. Hükümetin idari ve güvenlik yetkilileri bile bu grupların izni olmadan bölgeye giremiyor.

Kaynak: Rûdaw

PAYLAŞ

Yorumlar

Yorum yaz

SONRAKİ HABERLER