Şam yönetimi kadınları ordudan dışladı: Savunma ve güvenlik üniversitelerine kadın alınmayacak

Rastinews — Suriye'deki Şam yönetimi, bu yıl kurduğu iki devlet üniversitesinde kadınların bölümlerin çoğuna başvurmasını yasakladı. Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma Bakanlığı'nın 30 Eylül'de açıkladığı kabul koşullarına göre Ulusal Savunma Bilimleri Üniversitesi'nin hukuk, ekonomi, işletme ve sosyal bilimler bölümleri yalnızca erkeklere açık.

Kara, deniz ve hava harp okulları da kadınlara kapalı. Üniversitede kadınların girebildiği tek birim, askerlik yükümlülüğü bulunmayan Yüksek Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Enstitüsü.

Suriye Güvenlik Bilimleri Üniversitesi'nde ise kadınlar yalnızca siber güvenlik programlarına başvurabiliyor. Bu üniversiteden mezun olanlar 20 yıl boyunca İç Güvenlik Güçleri'nde görev yapmak zorunda.

Başvurular 19 Ekim'de sona eriyor.

Rojava'da kadınlar petrol enstitüsünden de çıkarıldı

Kısıtlamalar yalnızca bu iki üniversiteyle sınırlı değil. Rojava'nın Rimêlan kentindeki petrol ve gaz enstitüsü de artık kadın öğrenci kabul etmiyor. Humus, Deir ez-Zor ve Baniyas'taki petrol enstitüleri ile Halep Demiryolu Teknik Enstitüsü de yalnızca erkeklere açık.

Kadınların ordudan dışlanması Rojava'da daha önce de gündeme gelmişti. Şam yönetimi ağustos ayında, SDG'nin kadın bileşeni Kadın Savunma Birlikleri'nin (YPJ) erkek savaşçılarla birlikte orduya katılmasını kabul etmemişti.

Buna karşılık anaokulu öğretmenliği, bazı ebelik programları ile Şam ve Halep'teki hemşirelik okulları yalnızca kadınlara ayrıldı.

"Ordu kadınsız yeniden kuruluyor"

Kararı İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) eleştirdi. Örgütün Suriye Kıdemli Danışmanı Hiba Zayadin, Şam yönetiminin orduyu ve güvenlik güçlerini kadınsız yeniden kurduğunu söyledi.

"Kadınlar subay olamıyor, ordunun avukatı ya da yöneticisi olmak için bile okuyamıyor. Bu düpedüz ayrımcılık" dedi.

HRW, kuralların Suriye'nin taraf olduğu Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ni (CEDAW) açıkça ihlal ettiğini belirtti. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın Mart 2025'te imzaladığı Anayasal Bildirge de cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasaklıyor.

Parlamentoda kadın oranı yüzde 5

HRW'ye göre Aralık 2024'ten bu yana kadınlar devlet kurumlarının dışına itiliyor. Ekim 2025'teki dolaylı seçimlerde Halk Meclisi'nin seçilen 119 sandalyesinden yalnızca 6'sını kadınlar kazandı.

Şam yönetiminin sözcüsü Aralık 2024'te kadınların bazı siyasi görevlere biyolojik olarak uygun olmayabileceğini söylemişti. Lazkiye Valisi de ocak ayında kadın kamu çalışanlarına "aşırı makyaj" yasağı getirmişti.

HRW, Yükseköğretim Bakanlığı'na başvurular kapanmadan programları kadınlara eşit koşullarda açma çağrısı yaptı. Bakanlık ise bölümlerin büyük çoğunluğunun her iki cinsiyete açık olduğunu, savunma ve güvenlik kurumlarının koşullarının ilgili bakanlıklarla birlikte belirlendiğini açıkladı.