Mazlum Abdi: Rojava'nın kaderi Kuzey Kürdistan'daki süreçle birlikte yazılıyor

Rastinews — Suriye Cumhurbaşkanlığı Danışmanı Mazlum Abdi, Kuzey Kürdistan'daki barış süreci ile Rojava'nın geleceği arasında doğrudan bağ kurdu. Hewlêr'de düzenlenen Ortadoğu Araştırma Enstitüsü (MERI) Forumu'nda konuşan Abdi, "Kuzey Kürdistan'da süreç başarıya ulaşırsa, Rojava da bundan yararlanacak" dedi.

Abdi, Abdullah Öcalan'ın süreç boyunca sürekli hatta olduğunu aktardı.

Dron saldırıları durdu

Türkiye'de siyasi ve diplomatik çözüm sürecinin başlamasının sonuçlarına değinen Abdi, Türkiye'nin Rojava'ya yönelik dron ve askeri saldırılarının bu süreçle birlikte durduğunu söyledi.

Kürt halkının Suriye devletinin kuruluşundan bu yana yok sayıldığını hatırlatan Abdi, yeni Suriye'nin önünde hem büyük fırsatlar hem de ciddi engeller bulunduğunu belirtti.

"Kürtlerin merkezi yönetimdeki payı az"

Şam'la entegrasyon sürecinin dokuz aydır sürdüğünü belirten Abdi, geri dönüş olmayacağını söyledi. "Çözüm için iki tarafta da irade var, ama sorunlarımız da var" dedi.

Sahada askeri ve idari alanda ilerleme kaydedildiğini dile getiren Abdi, Kürtlerin merkezi yönetimdeki temsilinin ise düşük kaldığını vurguladı. Kürt bölgelerinin Haseke ve Halep illerinde bulunduğunu hatırlatan Abdi, Kobani ve Afrin'deki sorunların çözülmesi gerektiğini ifade etti.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile aralarında "bir tür güven" oluştuğunu söyleyen Abdi, Şam'la tam güvenin inşası için zamana ihtiyaç olduğunu belirtti. Abdi'ye göre Şam yönetimi yalnızca SDG ve Özerk Yönetim ile masaya oturdu; bugünkü kazanımların tamamı bu müzakerelerin sonucu.

"Kalıcı çözüm anayasada olacak"

Dil meselesinin çözülmediğini açıkça kabul eden Abdi, bazı ilerlemeler olduğunu, Kürtçenin devlet kurumlarında eğitim dili olarak kabul edildiğini söyledi. Rojava'da eğitimin yarı Kürtçe, yarı Arapça yürütüldüğünü aktardı.

Abdi, Kürtçenin yeni Suriye anayasasında resmi olarak güvence altına alınması gerektiğini, Şara'nın imzaladığı belgelerin de anayasaya işlenmesi gerektiğini vurguladı.

ENKS ve PYD'ye çağrı

Kürt ulusal birliğini "hayati ve stratejik" olarak tanımlayan Abdi, "Birleşmedikçe haklarımızı tam olarak alamayız" dedi.

Kazanımların tüm Kürtlere ait olduğunu, Şam'la yapılan anlaşmaların Kürtler adına imzalandığını belirten Abdi, Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) ve Demokratik Birlik Partisi'ni (PYD) bu kazanımlara sahip çıkmaya çağırdı. Abdi, Rojava'da Kürt ulusal birliği için yakın zamanda yeni adımlar atılacağını duyurdu.

ENKS heyetinin Haseke Valisi'ni ziyaretini "çok iyi bir adım" olarak nitelendiren Abdi, 26 Nisan Kürt Birliği Konferansı'nın da başarılı geçtiğini söyledi.

"Neçirvan Barzani sabaha kadar hattaydı"

Halep'teki savaş dönemine değinen Abdi, Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani'nin çatışmalar boyunca sabaha kadar kendileriyle hatta olduğunu anlattı. KDP lideri Mesud Barzani'nin desteğinin "çok büyük" olduğunu, Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani'nin de bu süreçte yanlarında durduğunu söyledi.

Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Genel Başkanı Bafil Talabani'nin de savaş sırasında destek verdiğini belirten Abdi, "Güney Kürdistan her yönden bize yardım etti" dedi.

Rûdaw'ın aktardığına göre, MERI Başkanı Dr. Dilawer Alaaddin'in kendisine "Sayın Danışman" diye hitap etmesi üzerine Abdi, "General demen yeter" karşılığını verdi.

SDG feshedilmişti

Türkiye'deki süreç, Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat 2025'te yaptığı çağrıyla başlamış, PKK Mayıs 2025'te fesih kararı aldığını açıklamıştı.

Ocak ayında Halep ve Deir Hafer hattında Şam'a bağlı güçlerle SDG arasında çatışmalar yaşanmıştı. Neçirvan Barzani, o dönem Hewlêr'de Abdi ile ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack arasındaki görüşmeye arabuluculuk etmişti.

Taraflar 29 Ocak'ta ateşkes ve entegrasyon anlaşması imzalamıştı. Şara, aynı ay yayımladığı kararnameyle Kürtçeyi "ulusal dil" olarak tanımış, Suriyeli Kürtlere vatandaşlık hakkını iade etmişti.

Abdi, 25 Ağustos'ta Şam'daki Halk Sarayı'nda Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) feshedildiğini duyurmuştu. Şara iki gün sonra 164 sayılı kararnameyle Abdi'yi Cumhurbaşkanlığı danışmanlığına atamıştı.

Suriye Eğitim Bakanlığı da aynı günlerde Kürtçeyi Kürt bölgelerinde haftada üç saatlik zorunlu ders haline getiren, Rojava'da tamamen Kürtçe eğitimi sona erdiren bir plan açıklamıştı.

Güncellenecek…