Öcalan Şengal için "Türk modeli" demişti, Ankara'nın modeli belli oldu
Abdullah Öcalan'ın Şengal için "Türk modeli gibi bir model" çağrısından bir hafta sonra AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, modelin çerçevesini çizdi: YBŞ silah bırakacak, Şengal Dağı tamamen Bağdat'a geçecek, Başika 60 günde Irak'a devredilecek. Çelik'in Suriye için öngördüğü "Kürtler dahil herkesin eşit yer aldığı kapsayıcı model" ise aynı formülün, silahsızlanma karşılığında devlete entegrasyonun, Suriye'deki karşılığı olarak öne çıktı.
RastinewsAKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Merkez Yürütme Kurulu'nun (MYK) ardından yaptığı açıklamada, "Terörsüz Türkiye" sürecinin Irak ve Suriye ayağında "kritik eşiklerin aşıldığını" söyledi.
Çelik, sürecin ilk kazanımının Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kendini feshetmesi olduğunu belirtti. İkinci kazanımı ise Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi'nin Şengal açıklamaları olarak tanımladı.
"Şengal Dağı tamamen Irak'ın kontrolüne geçecek"
Çelik, Şengal Direniş Birlikleri'nin (YBŞ) silahlarını Bağdat'a teslim etmesiyle "yeni bir dönem" başlayacağını söyledi.
"Merkezi Irak yönetiminin Şengal'de hakimiyeti sağlamasının ardından, 60 günlük süre içerisinde Başika-Zilkan Üssü'nün kademeli olarak Türkiye tarafından Irak güçlerine devredilmesi öngörülmektedir" dedi.
Çelik, sürecin Türkiye-Irak mutabakatı ve "Terörsüz Bölge" hedefi çerçevesinde ilerlediğini ifade etti. Çerçeve Yasa'nın uygulanmadığı yönündeki eleştirileri de reddeden Çelik, yasanın temel şartının örgütün tamamen silah bırakması ve yapılanmalarını lağvetmesi olduğunu yineledi.
Öcalan "YBŞ Şengal'de kalmalı" demişti
Çelik'in tarif ettiği tablo, Abdullah Öcalan'ın geçen hafta Şengal Halk Konseyi toplantısında okunan mesajından belirgin biçimde ayrılıyor.
Öcalan mesajında Şengal için "Türk modeli gibi bir model" geliştirilmesi gerektiğini söylemiş, YBŞ'nin Irak ordusu bünyesine girse dahi Şengal'de kalması gerektiğini vurgulamıştı. Öcalan, Ezidilerin özerk bölge değil "yerel demokrasi" istediğini, Türkiye'nin buna engel olmaması gerektiğini de belirtmişti.
Çelik'in açıklamasında ise YBŞ'nin geleceği yalnızca silah teslimi üzerinden ele alındı. Ezidilerin yerel yönetim ve öz savunma talebine ilişkin bir ifade yer almadı.
Suriye için "Kürtlerin de yer aldığı" model
Çelik, Suriye'de "tek devlet, tek egemenlik ve tek ordu" çerçevesinin öncelik olduğunu söyledi. Bununla birlikte yönetimin kapsayıcı olması gerektiğini vurguladı.
"Kürt, Türk, Arap, Alevi, Sünni, Dürzi, Ezidi, Hristiyan kim varsa, herkesin kendisini sistemin eşit bir parçası olarak görebileceği kapsayıcı bir modelin inşası şarttır" dedi.
Çelik, Kürtlerin anayasal statüsüne ya da Kürtçenin resmi konumuna ilişkin bir ifade kullanmadı.
Başika pazarlığı New York'ta yapılmıştı
Irak Başbakanı Zeydi, 11 Eylül'de Ezidi Davası İttifakı ve YBŞ heyetiyle yaptığı görüşmenin ardından YBŞ'nin silahlarını devlete teslim etmeye başlayacağını, Şengal Dağı'nın tamamen federal hükümetin otoritesine gireceğini açıklamıştı. Zeydi, şartları karşılayan YBŞ ve YJŞ mensuplarının resmi güvenlik kurumlarına alınacağını da duyurmuştu.
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Zeydi, 23 Eylül'de New York'ta Şengal ve Başika konusunda anlaşmaya varmıştı. Anlaşmaya göre Türk ordusunun Başika-Zilkan'dan çekilmesi, Şengal'deki güvenlik adımlarına bağlanmıştı.
YBŞ ve YJŞ, IŞİD'in 3 Ağustos 2014'te Ezidilere yönelik soykırım saldırısının ardından kurulmuştu. Bağdat ile Hewlêr arasında Ekim 2020'de imzalanan Şengal Anlaşması ise Ezidilerin dışarıda bırakıldığı gerekçesiyle tartışmalı olmuş ve sahada uygulanamamıştı.