Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'den silahlı gruplara son tarih: Silahlar 30 Haziran 2027'ye kadar devlete geçecek
RastinewsIrak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ABD öncülüğündeki DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyonun ülkedeki görevinin sona ermesi üzerine yazılı bir açıklama yaptı. Zeydi, koalisyon güçlerinin kara, hava ve deniz yoluyla Irak'tan kesin olarak ayrılmasını büyük bir ulusal başarı olarak nitelendirdi.
Zeydi, 1 Ekim 2026'nın Irak'ın tam egemenliğinin ve devlet dışındaki silahların devlet kontrolüne alınması sürecinin başlangıcı olacağını belirtti.
"Savaş ve barış kararı yalnızca anayasal kurumlarda"
Zeydi, hükümetin devlet kontrolü dışındaki silahlar konusunda anayasal yükümlülüklerini yerine getireceğini söyledi. Zeydi, sürecin açık bir yol haritası ve üzerinde uzlaşılan bir takvimle yürütüleceğini, nihai tarihin 30 Haziran 2027'yi geçmeyeceğini açıkladı.
Zeydi, savaş ve barış kararının yalnızca anayasal kurumlara ait olduğunu, bunun dışında hiçbir askeri faaliyete izin verilmeyeceğini vurguladı.
Yabancı silahlı gruplar silah bırakacak
Zeydi, hükümetin Irak topraklarındaki tüm yabancı silahlı grupların silahlarını tamamen bırakmasını sağlayacağını açıkladı. Bu adımın ülkenin güvenliği, istikrarı ve sınır kontrolü için atılacağını belirtti. Zeydi, hangi grupları kastettiğine ilişkin ayrıntı vermedi.
Irak Başbakanı, ülke topraklarının ve hava sahasının komşu ülkelerin güvenliğini tehdit eden saldırılarda üs ya da geçiş noktası olarak kullanılmasına izin verilmeyeceğini söyledi. Zeydi, başka ülkelerin topraklarının ya da hava sahasının Irak'a yönelik saldırılarda kullanılmasını da kabul etmeyeceklerini ifade etti.
Haşdi Şabi orduya bağlanacak
Zeydi, Haşdi Şabi'nin güvenlik sistemi içindeki konumunu belirleyecek bir yasa çıkarılacağını açıkladı. Buna göre Haşdi Şabi, Silahlı Kuvvetler komutası altında güvenlik yapısının ayrılmaz bir parçası olarak düzenlenecek. Zeydi, güvenlik kurumlarını desteklemek için kapsamlı bir hava savunma sistemi satın alınacağını da belirtti.
İlk aşama 90 gün sürecek
Zeydi, geçen hafta BM Genel Kurulu için bulunduğu ABD'de, planın 90 günlük ilk aşamayla başlayacağını söylemişti. Bu sürede silahlı grupların saldırılarını durdurması, ardından silahların aşamalı olarak devlete teslim edilmesi öngörülüyor.
Zeydi, o dönemde silahsızlanmanın bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ifade etmiş, takvimin ardından silahlı faaliyetini sürdüren yapıların kanun dışı sayılacağını açıklamıştı. Irak hükümeti daha önce silahların devlete teslimi için 30 Eylül 2026'yı son tarih olarak belirlemişti.
Kürdistan bölgesi için yansımaları belirsiz
Açıklamada federe Kürdistan bölgesi ve Peşmerge güçlerine ilişkin bir ifade yer almadı. Yabancı silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik adımın, Kürdistan bölgesinin sınır hattındaki dengeleri nasıl etkileyeceği henüz netlik kazanmadı.
Zeydi'nin açıklaması, ABD ile İran arasındaki savaşın sürdüğü ve Irak'ın iki müttefik arasında denge kurmaya çalıştığı bir döneme denk geliyor. Zeydi, geçen hafta savaş nedeniyle Irak'ın aylık petrol gelirlerinin yüzde 60'ını kaybettiğini söylemişti.