Şam yönetiminin akaryakıt zammı Suriye'de geçim krizini derinleştirdi: Maaş, aile giderinin dörtte biri

Rastinews — Suriye'de nüfusun yüzde 90'ından fazlası yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Ülkede Şam yönetiminin akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarını artırma kararı, maaşlarla temel ihtiyaçların maliyeti arasındaki açığı daha da büyüttü.

Petrol Ürünleri ve Madenlerin Fiyatlarını Belirleme Daimi Komitesi, 13 Eylül'de yeni ve geçici bir fiyat tarifesi yayımladı. Bu tarifeyle akaryakıt fiyatları yüzde 9 ila yüzde 40 arasında arttı. Zammı gıda, sebze-meyve, ulaşım ve nakliye ücretlerindeki artış izledi.

Tel Temir'de yol kapatıldı

Karar, ülkenin farklı bölgelerinde protestolara yol açtı. Rojava'daki Tel Temir'in girişinde 16 Eylül'de toplanan göstericiler, Rimelan petrol sahalarından gelen tankerlerin geçişini engellemek için yolu kapattı.

Tepkilerin ardından Suriye Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir, 17 Eylül'de ısınma ve tarım başta olmak üzere destek kapsamındaki kesimlere indirimli motorin satılacağını açıkladı. Ancak temel gıda ve ihtiyaç maddelerinin fiyatları, 13 Eylül'deki seviyeden gerilemedi.

"Ailelerin dayanma gücü tükendi"

Ekonomi uzmanlarının hesaplamalarına göre üç kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılaması için ayda en az 80 bin Suriye lirası gerekiyor. Bu rakam, birinci derece memurların büyük bölümünün aldığı ve 20 bin lirayı aşmayan maaşın dört katına denk geliyor.

Öğretmen Rima el-Ahmed, önceki rejimin devrilmesinin ardından güvenlik ortamının iyileştiğini, ancak yaşam koşullarının giderek ağırlaştığını söyledi. Ahmed, fiyatların hükümet tarafından denetlenmediğini belirterek "Ailelerin dayanma gücü tükendi" dedi.

Şam'da su kıtlığı

Krizi ağırlaştıran bir diğer sorun ise içme suyu. Şebekeden gelen suyun basıncı yetersiz kaldığı için birçok aile, suyu yüksek fiyatlarla tankerlerden satın almak zorunda kalıyor. Şam'ın güneyindeki Def eş-Şevk Mahallesi'nde yaşayan Ebu Hamza, yaz boyunca evine yalnızca iki ya da üç kez su ulaştığını söyledi.

Akademisyen ve ekonomi uzmanı Ziyad Arabş, krizin ödemeler dengesi, kamu bütçesi ve satın alma gücündeki açıkların birleşimiyle derinleştiğini belirtti. Arabş, yalnızca akaryakıt fiyatlarıyla ya da destek politikasıyla oynamanın krizi çözmeyeceğini ifade etti. Arabş'a göre acil olarak sübvansiyonlu gıda sepeti, nakit yardımı ve geçici istihdam programları gibi adımlar atılmalı.

Arabş, kapsamlı bir ekonomik plan uygulanırsa iki ila üç yıl içinde iyileşme görülebileceğini, aksi halde krizin beş ila 10 yıl sürebileceğini dile getirdi. Arabş, "Alternatif sunmadan fiyat artırılmamalı" dedi.

Şarku'l Avsat'ın haberine göre Suriye hükümeti daha önce maaş artışına yönelik çeşitli kararnameler yayımlamıştı. Ancak son akaryakıt zammının ardından gelen fiyat artışları, bu zamların etkisini büyük ölçüde ortadan kaldırmıştı.

Şam yönetimi, Ekim 2025'in sonlarında elektrik tarifelerine de zam yapmıştı. Kilovatsaat başına yaklaşık 10 lira olan eski fiyatlarla kıyaslandığında tarifeler 60 ila 70 kat artırılmıştı.