Erdoğan ile Irak Başbakanı Zeydi'den Şengal mutabakatı: Başika üssü Bağdat'a devredilecek
Türkiye ve Irak, New York'taki görüşmenin ardından yayımladıkları ortak açıklamayla Şengal'de YBŞ'nin varlığına son verilmesi karşılığında Türk ordusunun Başika-Zilkan yerleşkesini Irak Federal Hükümeti'ne kademeli olarak teslim etmesi konusunda anlaştı.
RastinewsTürkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi, 23 Eylül'de New York'ta bir araya geldi. Görüşmenin ardından iki ülkenin ortak basın açıklaması, Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın X hesabından paylaşıldı.
Açıklamada, stratejik ilişkilerin tüm yönleriyle ele alındığı görüşmede tarafların güvenlik alanındaki iş birliğini derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
"Yasaklı yabancı silahlı unsurlar"
Ortak açıklamaya göre taraflar, Şengal'de devlet otoritesinin bütünüyle tesis edilmesi ve "yasaklı yabancı silahlı unsurların" bölgedeki varlığına son verilmesi konusunda anlaştı.
Açıklamada isim verilmedi. Ancak ifadenin, Türkiye'nin PKK'ye bağlı olarak nitelendirdiği Şengal Direniş Birlikleri'ni (YBŞ) hedef aldığı değerlendiriliyor. YBŞ, büyük ölçüde bölgenin yerli halkı olan Ezidi Kürtlerden oluşuyor.
Metinde, bölgenin Kürtçe adı Şengal yerine Arapça adı olan "Sincar" kullanıldı. Açıklamada Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nin sürece dahil olup olmayacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmedi.
Başika-Zilkan kademeli olarak teslim edilecek
Açıklamaya göre, Irak'ın Şengal'deki güvenlik uygulamalarında kaydedeceği ilerleme doğrultusunda Türk kuvvetleri, kararlaştırılan mekanizma ve zaman çizelgesi çerçevesinde Başika-Zilkan yerleşkesini Irak Federal Hükümeti'ne kademeli olarak devredecek.
Mekanizmanın içeriği ve zaman çizelgesine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Üssün devri, böylece Şengal'deki sürecin ilerlemesine bağlanmış oldu.
Erdoğan ve Zeydi ayrıca ikili ticaret ve yatırım hacminin genişletilmesi, imzalanan anlaşmaların derhal uygulamaya konulması ve başta Kalkınma Yolu Projesi olmak üzere ortak stratejik projelerin hızlandırılması konusunda da görüş birliğine vardı.
Şengal yıllardır tartışmanın merkezinde
IŞİD, 3 Ağustos 2014'te Şengal'e saldırarak binlerce Ezidi Kürdü katletmiş, kadın ve çocukları kaçırmıştı. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere pek çok ülke ve kurum bu saldırıları soykırım olarak tanımıştı.
YBŞ, bu saldırıların ardından bölgede kurulmuş ve Şengal'in IŞİD'den geri alınma sürecinde yer almıştı.
Bağdat ile Hewlêr, Ekim 2020'de BM gözetiminde imzaladıkları Şengal Anlaşması ile bölgedeki silahlı grupların çıkarılmasını ve ortak bir yönetim kurulmasını kararlaştırmıştı. Ancak anlaşma bugüne kadar tam olarak uygulanamamıştı.
Türk ordusu ise 2015'in sonunda Musul yakınlarındaki Başika bölgesinde üs kurmuş, Bağdat yönetimi bu varlığa zaman zaman tepki göstermişti.