BM Genel Kurulu bugün açılıyor: Guterres son kez açılış konuşmasını yapacak
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 81’inci oturumu, 22 Eylül’de New York’ta başlayacak. Zirve kapsamında, 150’den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkilinin küresel gündemdeki gelişmeleri ele alması bekleniyor. BM Genel Kurulu’nun 81. Oturumu haftası 22-28 Eylül'de ABD'nin New York kentinde yapılacak.
Rastinews Birleşmiş Milletler'in (BM) New York'taki karargâhında her yıl ülke liderlerini ve dışişleri bakanlarını bir araya getiren Genel Kurul'un 81. oturumu, bugün başlıyor. Görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, açılış rolünü son kez üstlenecek.
Genel Kurul'a Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek. 1955'ten bu yana süregelen gelenek uyarınca başkanlıktan sonra ilk konuşmayı Brezilya, ardından ev sahibi ülke olarak ABD yapacak. Türkiye'yi temsilen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ilk gün dördüncü sırada ve kariyerinde 16. kez Genel Kurul'a hitap edecek.
Ana tema: "Güveni yeniden tesis etmek"
Bu yılki Genel Kurul, "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" temasıyla toplanıyor. Toplantıya 150'den fazla devlet ve hükümet başkanı, çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı ve üst düzey yetkilinin katılması bekleniyor. Gündemde çok taraflı sistemin güçlendirilmesi, artan jeopolitik rekabet, iklim değişikliği, yapay zeka ve nükleer silahsızlanma gibi başlıklar yer alıyor.
Liderlerin gerek kürsüden yapacakları konuşmalarda gerek ikili görüşmelerde, dünyanın farklı bölgelerindeki çatışma ve krizleri ele alması öngörülüyor. Bu kapsamda Gazze'de süren süreç, İran'a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi, Rusya-Ukrayna savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan'daki çatışmalar ile Myanmar ve Haiti'deki insani krizlerin gündeme gelmesi bekleniyor.
Netanyahu'nun tutuklanması tartışması
Genel Kurul çerçevesinde öne çıkan konulardan biri de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 2024'te çıkardığı tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararı uyarınca tutuklanması gerektiğini savunurken, bağımsız yasal yetkisinin bulunmadığını ve bu adımın federal hükümet tarafından atılması gerektiğini belirtti. ABD yönetimi ise Netanyahu'nun tutuklanmayacağını ifade etti; Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize talebi de bir kez daha reddedildi.
Guterres'in son Genel Kurul'u
Görev süresi yıl sonunda dolacak Guterres için bu oturum, son Genel Kurul konuşması olma özelliği taşıyor. Guterres'in konuşmasında çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi ve BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık vurgusu yapması bekleniyor. Yeni BM Genel Sekreteri'nin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor; seçim süreci halen sürüyor.