Mesrur Barzani: Tüm peşmerge güçleri Peşmerge Bakanlığı çatısında toplandı, sırada modernleşme var

Rastinews — Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, Hewlêr'de düzenlenen resmî birleşme töreninde tüm peşmerge birliklerinin Peşmerge Bakanlığı çatısı altında toplandığını açıkladı. Tören, Kürdistan Bölgesi Başkanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Neçirvan Barzani'nin himayesinde yapıldı.

Barzani, güçlerin operasyon, eğitim, komuta-kontrol, haberleşme ve muhasebe alanlarını kapsayan tek bir askeri yapı içinde örgütlendiğini söyledi. Peşmerge Bakanlığı, 21 Eylül'den itibaren bakanlık dışında hiçbir peşmerge gücünün kalmadığını duyurmuştu.

"Bu sözü yerine getirmiş olmanın gururunu yaşıyoruz"

Barzani, birleşmenin 9. Kabine'nin göreve başladığı ilk günden itibaren temel hedeflerinden biri olduğunu belirtti. "Bugün bu sözü yerine getirmiş olmanın gururunu yaşıyoruz" diyen Barzani, sürecin son dört yılda Mesud Barzani'nin rehberliğinde, Neçirvan Barzani'nin desteğiyle ve ABD ile Uluslararası Koalisyon güçlerinin katkısıyla yürütüldüğünü söyledi.

Bugünü hem Kürdistan hem de Peşmerge için "tarihi" olarak niteleyen Barzani, günün kendisi açısından ise "çok özel" olduğunu ifade etti.

"Bu, uzun soluklu sürecin ilk adımı"

Barzani, kurumsal birleşmenin reform sürecinin yalnızca başlangıcı olduğunu vurguladı. "Bu birleşme ne kadar önemliyse, önümüzdeki aşama daha da önemli" diyen Barzani, sonraki hedefin Peşmerge'nin kapasitesini artırmak, insan kaynağını güçlendirmek, lojistik altyapısını modernize etmek ve eğitimleri uluslararası askeri standartlara taşımak olduğunu söyledi.

Barzani, amacın Kürdistan Bölgesi'ni savunabilecek profesyonel, örgütlü ve birleşik bir güç oluşturmak olduğunu dile getirdi.

"Parti çıkarlarının üzerinde bir güç"

Barzani, siyasi ve partili olmanın bireysel bir hak olduğunu, ancak askerlikte önceliğin Kürdistan'a bağlılık olması gerektiğini söyledi. Peşmerge mensuplarının, Peşmerge Bakanlığı'nın komuta zinciri üzerinden verilen emirlere uyması gerektiğini belirtti.

"Peşmergenin, her türlü şahsi ve partizan çıkarın tamamen üzerinde duran, iç çekişmelerde veya parti kavgalarında asla kullanılmayan bağımsız ve ulusal bir Kürdistani güç olmasını istiyoruz" diyen Barzani, gücün temel görevinin Kürdistan halkını ve topraklarını ayrım gözetmeksizin korumak olduğunu ifade etti.

Bağdat'a maaş ve mali haklar mesajı

Barzani, Peşmerge'nin anayasal olarak Irak savunma sisteminin parçası olduğunu hatırlattı. Irak Başbakanı ve Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Ali Zeydi'ye, Peşmerge ile Irak ordusu arasındaki iş birliğini derinleştirmeye hazır olduklarını iletti.

Barzani, federal hükümetten peşmergenin maaş ve mali haklarında Irak ordusu mensuplarıyla aynı muameleyi görmesini istedi. "Anayasa uyarınca Peşmerge, Irak savunma sisteminin bir parçasıdır ve anayasal hakları ile mali hakları bu çerçevede güvence altına alınmalıdır" dedi.

"Tek güç, tek bakanlık, tek komuta"

Törende konuşan Neçirvan Barzani, sürecin yalnızca birimlerin bir yapıdan diğerine devri olmadığını söyledi. Bunu "Kürdistan Bölgesi kurumlarının inşasında ulusal bir adım" olarak niteleyen Neçirvan Barzani, "Yıllardır Kürdistan'ın tek güce, tek bakanlığa ve tek komutaya ihtiyacı olduğunu söylüyoruz" dedi.

Neçirvan Barzani, birlik ilkesinin bundan sonra komuta, emirler, eğitim, özlük hakları, terfiler ve disiplin dahil her alanda görünür olması gerektiğini vurguladı.

Peşmerge Bakanı Şoreş Îsmaîl ise yeni yapıda güçlerin 11 tümen, iki destek gücü, bir komando birliği ve iki bölge komutanlığı olarak örgütlendiğini söyledi. Îsmaîl, sürecin uzun süredir çözülmeyen sorunlar ile siyasi ve güvenlik karmaşıklıkları nedeniyle önemli engellerle karşılaştığını belirtti.

Îsmaîl'in, bakanlığın kuvvetlerini 10. kabineye devredebilmek için hükümetin bir an önce kurulmasını ve peşmergelerin haklarının güvence altına alınması için parlamentonun etkinleştirilmesini istediği de aktarıldı.

KDP'nin 80'inci, KYB'nin 70'inci Birliği bölge komutanlığına dönüştü

Yeni yapıda KDP'ye bağlı 80'inci Birlik ile KYB'ye bağlı 70'inci Birlik, 1. Bölge ve 2. Bölge Komutanlığı adlarıyla Peşmerge Bakanlığı'na bağlandı. Peşmerge Bakanlığı Genel Sekreteri Tümgeneral Bahtiyar Muhammed, bu birimlerin bir siyasi partiye bağlı kalmayacağını, tek karargâhlarının bakanlık olacağını söylemişti.

Törenden birkaç gün önce Kürdistan Bölgesi Başkanlığı Sözcüsü Dilşad Şehab da 21 Eylül'den sonra bakanlık dışında hiçbir peşmerge gücünün kalmayacağını belirtmişti.

Süreç 2016'da başlamıştı

Peşmerge'nin birleştirilmesine yönelik reform süreci 2016'da başlamıştı. Neçirvan Barzani, Peşmerge Bakanlığı'ndaki değişikliklerin o dönem Mesud Barzani'nin girişimiyle başladığını hatırlattı. Süreç, koalisyon desteğiyle komuta-kontrolün yeniden düzenlenmesini, birimlerin yeniden yapılandırılmasını, personel ve maaş kayıtlarının gözden geçirilmesini kapsıyordu.

ABD Savunma Bakanlığı ile Peşmerge Bakanlığı arasında Eylül 2022'de imzalanan mutabakat zaptı, güçlerin birleştirilmesini ve bu güçlere destek sağlanmasını amaçlıyordu. Bakanlığa göre bu mutabakat, tören gününün ilanında da belirleyici oldu.

Neçirvan Barzani ile Mesrur Barzani, Şubat 2026'da bölge komutanlıklarının operasyonel, idari, hukuki ve mali yetkilerini onaylayan kararları imzalamıştı. Bakanlık, ardından süreci hızlandığını duyurmuştu.

Peşmerge Bakanı Şoreş Îsmaîl de 10 Eylül'de peşmerge güçlerinin tamamen birleştirildiğini müjdelemişti.

Peşmerge'nin maaşları ise yıllardır Hewlêr ile Bağdat arasındaki mali anlaşmazlıkların içinde kalmıştı. Kürdistan Bölgesi Hükümeti, Eylül 2025'te de federal hükümetten peşmergenin maaş ve mali haklarının Irak ordusuyla eşitlenmesini istemişti.

Kürdistan Bölgesi'nde 2024 seçimlerinin ardından 10. kabine kurulamadı ve parlamento etkinleştirilemedi. KDP ile KYB arasındaki görüşmeler sürüyor.