ABD'den Şam'a yeni adım: Suriye'ye silah satışı ve askeri finansman yasağı kaldırıldı
ABD Resmi Gazetesi'nde 16 Eylül'de yayımlanan kararla, Suriye'nin 1991 tarihli CBW Yasası kapsamındaki silah satışı ve askeri finansman kısıtlamaları kaldırıldı. Karar, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın BM Genel Kurulu ziyareti öncesinde geldi.
RastinewsABD, Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması sürecinde yeni bir adım attı. ABD Resmi Gazetesi'nde yayımlanan kararla Suriye, 1991 tarihli Kimyasal ve Biyolojik Silahların Kontrolü ve Savaşın Ortadan Kaldırılması Yasası (CBW Act) kapsamında tabi olduğu son iki kısıtlamadan muaf tutuldu.
16 Eylül'de yayımlanan karara göre, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Silah Kontrolü ve Uluslararası Güvenlikten Sorumlu Müsteşarı, 20 Ağustos'ta söz konusu yaptırımların uygulanmasının ABD'nin ulusal güvenlik çıkarları açısından gerekli olmadığı değerlendirmesinde bulundu.
Hangi kısıtlamalar kalktı?
Kaldırılan kısıtlamaların ilki, ABD'nin Suriye'ye Silah İhracatı Kontrol Yasası kapsamında savunma malzemesi, savunma hizmeti ve tasarım-inşaat hizmeti satmasını engelliyordu. Aynı kısıtlama, ABD Mühimmat Listesi'ndeki ürünlerin Suriye'ye ihracatına lisans verilmesini de yasaklıyordu.
İkinci kısıtlama ise Suriye'ye yabancı askeri finansman sağlanmasını yasaklıyordu. Böylece CBW Yasası kapsamında Suriye'ye uygulanan son iki yaptırım da ortadan kalktı.
Karar, kapsamı sınırlı bir muafiyet
Karar, ABD'nin Suriye'ye belirli bir silah sistemi satacağı ya da askeri finansman sağlayacağı anlamına gelmiyor. Muafiyet, yalnızca bu faaliyetleri yasaklayan CBW Yasası yaptırımlarını kapsıyor.
Suriye'ye yönelik ABD yaptırımlarının tamamı da kaldırılmış değil. Kararla yalnızca söz konusu yasa kapsamındaki son kısıtlamalar sona erdi.
Eş-Şara'nın New York ziyareti öncesinde
Kararın, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın New York'ta BM Genel Kurulu toplantılarına katılmasının beklendiği dönemde yayımlanması dikkat çekti. Eş-Şara'nın ziyareti sırasında ABD'li yetkililerle yapılacak görüşmelerde Suriye'nin ekonomik toparlanması, yatırımlar ve Washington-Şam ilişkilerinin geleceğinin ele alınması bekleniyor.
Yaptırımların kaldırılması 2025'te başlamıştı
ABD Başkanı Donald Trump, Haziran 2025'te imzaladığı kararla Suriye'ye yönelik geniş kapsamlı yaptırım programının kaldırılması sürecini başlatmıştı. Kararda, eski Esad rejiminin politikaları nedeniyle uygulanan yaptırımların yeni dönemdeki koşullarla değiştiği belirtilmiş, ilgili kurumlara ekonomik yaptırımların kaldırılması talimatı verilmişti.
Temmuz 2025'te ise CBW Yasası kapsamında Suriye'ye uygulanan yabancı yardım, ABD hükümeti tarafından sağlanan kredi ve finansman ile bazı ihracat kısıtlamaları kaldırılmıştı.
Haziran 2025 tarihli karar, Suriye'nin "teröre destek veren devletler" listesindeki statüsünün gözden geçirilmesini ve eski rejime yönelik yaptırımların ayrı tutulmasını da öngörmüştü.