Mehmet Uçum: Yeni anayasada Türkçe, üniter yapı ve laiklik "kırmızı çizgi"
Mehmet Uçum, Türk vatandaşlığı, üniter yapı ve Türkçenin resmî dil ve zorunlu eğitim dili olmasını yeni anayasanın “kırmızı çizgileri” arasında saydı. İlk dört maddenin esasları ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve yüzde 50+1 kuralının korunmasını savunan Uçum, yeni anayasa için 29. Yasama Dönemi’ni “daha gerçekçi bir hedef” olarak gösterdi.
RastinewsTürkiye Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Anadolu Ajansı'nın (AA) analiz servisi için kaleme aldığı yazıda yeni anayasa ihtiyacını değerlendirdi. Uçum, yeni anayasanın Türkiye için artık "kaçınılmaz" hale geldiğini söyledi.
"29. Yasama Dönemi daha gerçekçi hedef"
Uçum, TBMM'nin 28. Yasama Dönemi'nde yeni anayasa yapılması ihtimalinin tümüyle dışlanamayacağını belirtti. Zaman yönetimi ve üzerinde çalışılması gereken konular nedeniyle 29. Yasama Dönemi'nin daha gerçekçi olduğunu söyledi. Nihai kararın siyasi liderliğe ve TBMM'ye ait olduğunu ekledi.
Kırmızı çizgiler: Türkçe, üniter yapı, laiklik
Uçum, yeni anayasanın temelini oluşturması gerektiğini söylediği başlıkları sıraladı. Listeye göre Türk milleti, Türk vatandaşlığı, resmi dil ve zorunlu eğitim dili olarak Türkçe, Cumhuriyet, üniter yapı, laiklik ve demokratik hukuk devleti "kırmızı çizgiler" arasında. İlk dört maddenin esaslarının da korunacağını belirtti.
Uçum ayrıca Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin, iki oy hakkının ve yüzde 50+1 kuralının değiştirilmemesi gerektiğini söyledi. TBMM İçtüzüğü, Siyasi Partiler Kanunu ve seçim kanunlarının da yenilenmesi gerektiğini dile getirdi.
"1982 Anayasası darbe ürünü"
Uçum'a göre 154 maddelik mevcut anayasanın 58 maddesinde bugüne kadar hiç değişiklik yapılmadı. Bu nedenle metnin yaklaşık üçte ikisi, 44 yıl geçmesine rağmen darbe döneminin izlerini taşıyor.
"Terörsüz Türkiye" vurgusu ve referandum
Uçum, "Terörsüz Türkiye" sürecinin yeni anayasa çalışmalarının yürütüldüğü dönemde önem taşıdığını belirtti. Toplumun barış ve kardeşlik iklimini koruyan bir anayasanın temellerinin atılması gerektiğini söyledi. Yeni anayasanın referandumda "çok yüksek bir oy oranıyla" kabul edileceğini öne sürdü.
1982 Anayasası'nda Türkçe dışındaki diller
1982 Anayasası, 12 Eylül 1980 darbesinin ardından hazırlanmış ve 7 Kasım 1982'de referandumla kabul edilmişti. Anayasa'nın 3. maddesi Türkçeyi devletin resmi dili olarak belirliyor. 42. maddesi ise Türkçeden başka hiçbir dilin eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamayacağını düzenliyor.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ise 16 Nisan 2017 referandumuyla kabul edilmiş, 2018'de yürürlüğe girmişti. Kürt siyasi partileri ise yıllardır anadilde eğitim hakkının anayasaya girmesini talep ediyor.