۹۰ گور دسته‌جمعی در شنگال؛ پیکر بیش از ۵۰۰ کرد ایزدی همچنان در پزشکی قانونی
سازمان شهدای عراق اعلام کرد از ۹۰ گور دسته‌جمعی گشوده‌شده توسط داعش در شنگال، ۸۵ مورد مستندسازی شده، اما تنها پیکر ۳۰۰ کرد ایزدی به خانواده‌هایشان تحویل داده شده است. این سازمان می‌گوید ممکن است گورهای دیگری در این منطقه هنوز شناسایی نشده باشند.
Rastinewsعبدالاله نائلی، رئیس سازمان شهدای عراق، در گفت‌وگو با روزنامه الصباح درباره گورهای دسته‌جمعی باقی‌مانده از کشتار کردهای ایزدی به دست داعش در شنگال (سنجار) در سال ۲۰۱۴ سخن گفت. به گفته او، تا کنون ۹۰ گور دسته‌جمعی در این منطقه شناسایی شده است.
نائلی گفت روند بررسی و مستندسازی ۸۵ مورد از این گورها به پایان رسیده و پیکر حدود ۷۰۰ نفر از آن‌ها بیرون آورده شده است. این پیکرها برای بررسی‌های پزشکی قانونی به آزمایشگاه منتقل شدند.
تنها ۳۰۰ خانواده توانستند عزیزان خود را به خاک بسپارند
به گفته نائلی، سازمان پزشکی قانونی تا کنون هویت پیکر ۳۰۰ کرد ایزدی را تعیین کرده و آن‌ها را به خانواده‌هایشان تحویل داده است. بررسی‌ها در پنج گور باقی‌مانده همچنان ادامه دارد.
او افزود که ممکن است در شنگال گورهای دسته‌جمعی دیگری هم وجود داشته باشد که هنوز شناسایی یا گشوده نشده‌اند؛ به همین دلیل این پرونده هنوز بسته نشده است.
«پزشکی قانونی در این روند ناکافی بود»
کندی روند تعیین هویت، باعث نارضایتی نمایندگان ایزدی‌ها شده است. مراد اسماعیل، رئیس اتحادیه پرونده ایزدی‌ها و نماینده پارلمان عراق، در مراسم تدفین ۲۵ کرد ایزدی در یکم اکتبر در شنگال، از سازمان‌های پزشکی قانونی انتقاد کرده بود.
اسماعیل گفته بود: «حق خانواده‌ها برای به خاک سپردن عزیزانشان، ابتدایی‌ترین حق مربوط به کرامت انسانی است. اما پزشکی قانونی در این روند ناکافی عمل کرد. پیکر بیش از ۵۰۰ قربانی کشتار ایزدی‌ها همچنان در سردخانه‌های پزشکی قانونی باقی مانده است.»
آن ۲۵ نفری که آن روز به خاک سپرده شدند، نهمین گروهی بودند که پس از تعیین هویت به خانواده‌هایشان تحویل داده شدند.
فرمان ۷۳ام
داعش پس از تصرف موصل، در ۳ اوت ۲۰۱۴ به شنگال حمله کرد. در این حمله، صدها کرد ایزدی در کشتارهای دسته‌جمعی جان خود را از دست دادند و بیش از ۶ هزار نفر، که اکثر آن‌ها زن و کودک بودند، ربوده شدند.
زنان و دختران به بردگی داعش گرفته شدند و پسران را به زور به میدان جنگ بردند. کردهای ایزدی این نسل‌کشی را «فرمان ۷۳ام» می‌نامند.
بر اساس آمار دفتر نجات ایزدی‌های ربوده‌شده، ۱۵۰۰ کرد ایزدی تیرباران شدند و از سرنوشت حدود ۲۵۰۰ نفر از ربوده‌شدگان هنوز اطلاعی در دست نیست.
آزادسازی و به‌رسمیت‌شناسی
شنگال در ۱۳ نوامبر ۲۰۱۵ با عملیات مشترک و حمایت هوایی ائتلاف بین‌المللی از دست داعش آزاد شد. حکومت اقلیم کردستان در سال ۲۰۱۹، سوم اوت را «روز نسل‌کشی ایزدی‌ها» اعلام کرد.
علاوه بر اتحادیه اروپا، شورای اروپا و سازمان ملل، کشورهای بسیاری از جمله آمریکا، آلمان، بریتانیا، فرانسه، کانادا، استرالیا، اسکاتلند، ایرلند، ارمنستان، پرتغال، هلند، بلژیک و لوکسامبورگ نیز این فرمان علیه ایزدی‌ها را رسما نسل‌کشی شناختند.